czwartek, 2 listopada 2017

Śpiewamy Ojczyźnie



11 listopada 1918 r. Rada Regencyjna przekazała uwolnionemu z twierdzy magdeburskiej Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową i naczelne dowództwo podległych jej wojsk polskich. Tego samego dnia Niemcy podpisały zawieszenie broni kończące działania bojowe Wielkiej Wojny. Po ponad 120 latach Polska odzyskiwała niepodległość.

Pieśni patriotyczne są śpiewane głównie podczas świąt narodowych. Często przybierały formę marszową, gdyż śpiewali je żołnierze idący na front. Pieśni patriotyczne zajmują ważne miejsce w kanonie twórczości polskiej muzyki, są znane młodszym i starszym. 

Poprzez melodię i patriotyczne teksty pieśni te przypominają o ważnych wydarzeniach w historii Polski, ale także o tęsknocie za wolnością lub członkiem rodziny, który walczył w wojnie. Niektóre pieśni patriotyczne mają wymiar żartobliwy, gdyż śmiechem próbowano przetrwać traumatyczne wydarzenia wojen. Stanowią też muzyczny pomnik dla bohaterskich polskich żołnierzy walczących za Ojczyznę.

Białe róże:

1. Rozkwitały pąki białych róż
Wróć Jasieńku z tej wojenki wróć
Wróć ucałuj jak za dawnych lat
Dam ci za to róży najpiękniejszy kwiat

2. Kładłam ci ja idącemu w bój
Biała różę na karabin twój
Nimeś odszedł mój Jasieńku stąd
Nimeś próg przestąpił, kwiat na ziemi zwiądł

3. Już przekwitły pąki białych róż
Przeszło lato,jesień, zima już
Cóż ci teraz dam Jasieńku hej
Gdy z wojenki wrócisz do dziewczyny swej

4. Ponad stepem nieprzejrzana mgła
Wiatr w burzanach cichuteńko łka
Przyszła zima opadł róży kwiat
Poszedł w świat Jasieńko, zginął po nim ślad

5. Jasieńkowi nic nie trzeba już
Bo mu kwitną pąki białych róż
Tam pod jarem gdzie w wojence padł
Wyrósł na mogile białej róży kwiat

Posłuchaj

Dalej chłopcy, dalej żywo:
Dalej chłopcy, dalej żywo,
Otwiera się dla nas żniwo,
Rzućwa pługi, rzućwa radło,
Trza bojować, kiej tak padło.
Niechaj kobieta gospodarzy,
Niech pilnują roli starzy;
My, poborcy, zagrodniki,
Rzućwa cepy, bierzma piki!
 
Albośmy jacy,
jeno chłopcy Krakowiacy!
Harda w nas dusza,
nie boim się Rusa, Prusa!
Dość nas natyrpali,
bijwa Prusów i Moskali,
Chyćwa za obuszki,
pójdźwa wszyscy do Kościuszki!
 
Dalej chłopcy, dalej żywo,
Otwiera się dla nas żniwo,
Rzućwa pługi, rzućwa radło,
Trza wojować, kiej tak padło.
Niechaj baba gospodarzy,
Niech pilnują roli starzy;
My, poborcy, zagrodniki,
Rzućwa cepy, bierzma piki!
 
Albośmy jacy,
jeno chłopcy Krakowiacy!
Harda w nas dusza,
nie boim się Rusa, Prusa!
Dość nas natyrpali,
bijwa Prusów i Moskali,
Chyćwa za obuszki,
pójdźwa wszyscy do Kościuszki!
 
Albośmy jacy,
jeno chłopcy Krakowiacy!
Harda w nas dusza,
nie boim się Rusa, Prusa!
Dość nas natyrpali,
bijwa Prusów i Moskali,
Chyćwa za obuszki,
pójdźwa wszyscy do Kościuszki!
 
Dalej chłopcy, dalej żywo,
Otwiera się dla nas żniwo,
Rzućwa pługi, rzućwa radło,
Trza wojować, kiej tak padło.
Niechaj baba gospodarzy,
Niech pilnują roli starzy;
My, poborcy, zagrodniki,
Rzućwa cepy, bierzma piki!
 
Albośmy jacy,
jeno chłopcy Krakowiacy!
Harda w nas dusza,
nie boim się Rusa, Prusa!
Dość nas natyrpali,
bijwa Prusów i Moskali,
Chyćwa za obuszki,
pójdźwa wszyscy do Kościuszki!
 
 
Hej panienki posłuchajcie:
Hej, panienki, posłuchajcie,
raz, dwa, trzy,
I gazetki przeczytajcie,
raz, dwa, trzy.
Są tam wesołe nowinki,
wesołe nowinki:
Będzie pobór na dziewczynki,
raz, dwa, trzy.
 
Są tam wesołe nowinki,
wesołe nowinki:
Będzie pobór na dziewczynki,
raz, dwa, trzy.
 
Wszystkie krzywe i dziobate
raz, dwa, trzy,
Posadzimy na armatę
raz, dwa, trzy,
A zaś panny bez feleru
Panny bez feleru
Pójdą służyć do saperów
raz, dwa, trzy,
 
A zaś panny bez feleru
Panny bez feleru
Pójdą służyć do saperów
raz, dwa, trzy,
 
Która krzyknie: ja potrafię
raz, dwa, trzy,
Będzie służyć w telegrafie
pik, pik, pik
A zaś panny bez humoru
Panny bez humoru
Pójdą służyć do taborów
raz, dwa, trzy
 
A zaś panny bez humoru
Panny bez humoru
Pójdą służyć do taborów
raz, dwa, trzy
 
Gdy ksiądz proboszcz się dowiedział
raz, dwa, trzy
Na plebani nie usiedział
raz, dwa, trzy
Myślał w nocy i nad ranem
W nocy i nad ranem
Jak tu zostać kapelanem
Wojskowym.
 
Myślał w nocy i nad ranem
W nocy i nad ranem
Jak tu zostać kapelanem
Wojskowym.
 
Hej, panienki, posłuchajcie,
raz, dwa, trzy,
I gazetki przeczytajcie,
raz, dwa, trzy.
Są tam wesołe nowinki,
wesołe nowinki:
Będzie pobór na dziewczynki,
raz, dwa, trzy.
 
Są tam wesołe nowinki,
wesołe nowinki:
Będzie pobór na dziewczynki,
raz, dwa, trzy.
 
 
Płynie Wisła, płynie:
Płynie Wisła, płynie,
Po polskiej krainie,
po polskiej krainie.
Zobaczyła Kraków,
Pewnie go nie minie.
Zobaczyła Kraków,
Pewnie go nie minie.
 
Zobaczyła Kraków,
Wnet go pokochała,
wnet go pokochała.
A w dowód miłości
Wstęgą opasała.
A w dowód miłości,
Wstęgą opasała.
 
Chociaż się schowała
W Niepołomskie lasy,
w Niepołomskie lasy.
I do morza wpada,
Płynie jak przed czasy.
I do morza wpada,
Płynie jak przed czasy.
 
Nad moją kolebą
matka się schylała,
matka się schylała,
i po polsku pacierz mówić nauczała,
i po polsku pacierz mówić nauczała.
"Ojcze nasz" i "Zdrowaś",
i "Skład Apostolski" i "Skład Apostolski",
bym do śmierci kochała
cały naród polski.
bym do śmierci kochała
cały naród polski.
 
Płynie Wisła, płynie,
po polskiej krainie,
po polskiej krainie
A dopóki płynie,
Polska nie zaginie!
A dopóki płynie,
Polska nie zaginie!
A dopóki płynie,
Polska nie zaginie!
A dopóki płynie,
Polska nie zaginie!
 
 
Piechota: 
Nie noszą lampasów lecz szary ich strój,
Nie noszą ni srebra, ni złota,
Lecz w pierwszym szeregu podąża na bój
Piechota, ta szara piechota. x2

Maszerują strzelcy, maszerują,
Karabiny błyszczą, szary strój,
A przed nimi drzewa salutują,
Bo za naszą Polskę idą w bój!

Idą, a w słońcu kołysze się stal,
Dziewczęta zerkają zza płota,
A oczy ich dumne utkwione są w dal,
Piechota, ta szara piechota! x2

Maszerują strzelcy, maszerują,
Karabiny błyszczą, szary strój,
A przed nimi drzewa salutują,
Bo za naszą Polskę idą w bój!

Nie grają im surmy, nie huczy im róg,
A śmierć im pod stopy się miota,
Lecz w pierwszym szeregu podąża na bój
Piechota, ta szara piechota. x2

Maszerują strzelcy, maszerują,
Karabiny błyszczą, szary strój,
A przed nimi drzewa salutują,
Bo za naszą Polskę idą w bój!
 
 
Pisała: Kasia Dylewska



wtorek, 4 kwietnia 2017

Wielkanoc

Najpopularniejsze tradycje, zwyczaje i obrzędy wielkanocne oraz te kultywowane w okolicach Wielkiej Nocy. 
 
Niedziela Palmowa - symbolizuje przybycie Jezusa Chrystusa do Jerozolimy. Rozpoczyna Wielki Tydzień. Kiedyś w Polsce nazywa „Wierzbną”, ponieważ gałązki wierzby zastępowały palmy. 
 
Zakaz pieczenia chleba – W okresie tygodnia przed Niedzielą Palmową aż do Wielkiego Tygodnia gospodynie nie mogły wypiekać chleba. Złamanie zakazu groziło sprowadzeniem na całą wieś suszy. Dlatego winna gospodyni zostawała ukarana poprzez wyrzucenie jej i jej garnków do pobliskiej wody.
 
Pogrzeb żuru i śledzia – w dawnych czasach okres postu był bardzo ściśle przestrzegany, ograniczano wtedy spożywanie praktycznie wszystkie, mięsa, cukru nawet nabiału. Jedzono praktycznie tylko żur i śledzie. Dlatego w Wielki Piątek z radości ku końcowi postu, urządzano tzw. pogrzeb żuru i śledzia. Wszyscy mieszkańcy wsi z okrzykami radości zakopywali w przygotowanym dole „znudzone” pożywienie, z którym rozstawali się na cały rok. W niektórych regionach Polski zasypywano dodatkowo garnek z popiołem, który symbolizował koniec smutku i nadejścia radości. 
 
Topienie Judasza – w Wielką Środę młodzież topi słomianą kukłę, symbolizującą Judasza. Po przeciągnięciu jej przez całą wieś, wrzuca ją do wody i obrzuca kamieniami do momentu aż pójdzie na dno. 
 
Święconka – w Wielką Sobotę odbywa się święcenie pokarmów, które później spożywamy na świąteczne śniadanie. Ta pogańska tradycja została uświęcona przez Kościół. Choć zwartość koszyczka różni się w zależności od regionu, to w każdym nie może zabraknąć: jajka, baranka, soli chleba, kiełbasy i chrzanu. 
 
Niedziela Zmartwychwstania – Wielka Niedziela rozpoczyna się od uroczystej mszy – rezurekcji. Później cała rodzina zasiada przy stole i spożywa świąteczne śniadanie, które rozpoczyna się składaniem życzeń i dzieleniem się poświęconym jajkiem. 
 
Pisanki – Pochodzenie tradycji malowania pisanek nie jest do końca znane. Każdy kolory symbolizuje coś innego. Fioletowy i niebieski oznacza Wielki Post, czerwony to przelana na krzyżu krew Chrystusa, zielona, brązowa i żółta wyrażają radość. W naturalny sposób jajka można zafarbować gotując je w łupinach cebuli, kwiatach malwy lub kory dębu. 
 
Śmigus Dyngus czyli lany poniedziałek. Pogańskie święto, symbolizujące budzenie się przyrody do życia oraz oczyszczenie z zimowego brudu. Przepowiednia mówi, że im mocniej oblana panna, tym większe szanse na szybkie zamążpójście. 
 
Zajączek – zabawa wielkanocna - po świątecznym śniadaniu, wszyscy zebrani chodzą po domu i szukają ukrytych upominków. 
 
Legnicka tradycja - „Chleb, śledź i grosz” – Tradycja sięgająca czasów średniowiecza, kiedy to w Wielki Piątek zakonnicy z klasztoru Benedyktynek i Kartuzów rozdawali potrzebującym mieszkańcom chleb, śledzie z beczki i specjalnie wybite grosze. Obecnie tradycję tę kontynuują członkinie Stowarzyszenia „Kobiety Europy”.
 
Wielkanoc w innych krajach:
USA - Święta Wielkanocne w Stanach trwają tylko jeden dzień, w niedzielę. Nie mają także tradycji święconki ani dzielenia się jajkiem, ale wierzą, że jajko ugotowane w Wielki Piątek a zjedzone w Wielką Niedzielę przyniesie szczęście rodzinie. Popularnym zwyczajem, uwielbianym przez dzieci jest „szukanie skarbów” czy ukrytych czekoladowych jajek ukrytych w domu i ogrodzie, a także zawody w toczeniu jajek. Świąteczne posiłki spożywa się najczęściej w restauracjach, ale Amerykanie nie zapominają o dekorowaniu własnych domów. Symbolem kojarzonym ze świętami jest niewątpliwie królik czyli symbol czczenia pogańskiej bogini Estre. Warto wspomnieć, że dość wyraźnie w amerykańską tradycję wpisały się wielkanocne parady, najsłynniejsza z nich Ester Parade odbywa się w Nowym Yorku.
 
Anglia - Anglicy z okazji świąt mają aż cztery dni wolnego. Z reguły czas ten wykorzystują na zakupy i wyjazdy za miasto. Na wyjazdy przygotowuje się ogromne kosze z przysmakami. Tradycją już jest rozdawanie przez królową pensów. W Wielki Piątek królowa brytyjska obdarowuje ludzi specjalnie na tę okazję wybitymi monetami. W niedzielny poranek dzieci raczone są dużą ilością czekoladowych jajek, często z różnego rodzaju nadzieniem. Tak samo jak w Ameryce, tak na wyspach do tradycji należą zawody w turlaniu jajek czyli Egg Rolling, a turyści mogą podziwiać występy kapel ludowych.
 
Czechy - Czechy są krajem, w którym przeważają ateiści, więc ciężko jest tu mówić o tradycjach religijnych. Wielkanoc obchodzona jest jako pierwszy dzień wiosny i z tym dniem wiąże się kilka zwyczajów. W Wielkim Tygodniu Wielki jest tylko piątek a kolejne dni mają swoje kolory. I tak poniedziałek jest niebieski, czwartek zielony a sobota biała. Czeskie pisanki robione są za pomocą różnych technik, a zwyczajem panujących w większości domów są donice ze zbożem, głównie pszenicą. W tradycję wpisują się również ciasta w kształcie baranków oraz tzw. „Judasze” czyli ciastka drożdżowe z miodem. W poniedziałek, nie oblewa się nikogo wodą, za to mężczyźni symbolicznie biją kobiety wierzbowymi witkami a w zamian dostają pisanki lub coś do jedzenia.
 
Włochy - Wielka Niedziela obchodzona jest w gronie rodzinnym, gdzie najważniejszy jest uroczysty obiad. Jako, że Włosi zwracają dużą uwagę na posiłki, świąteczny obiad obfituje w wymyślne dania z jagnięciny, baraniny, przystawki czy wielkanocną Colombę czyli placek, który po złożeniu przypomina lecącego ptaka. Symbolem świąt jest baranek, Włosi nie przywiązują wagi ani do ozdabiania jajek, ani święconki. Po niedzieli obfitującej w spotkania rodzinne i delektowanie się przysmakami, wyruszają za miasto na pikniki lub trochę dalsze podróże na południe kraju.
 
Niemcy i Austria - Święta w Niemczech to przede wszystkim symbol świątecznego zająca, który zostawia prezenty. Poszukiwanie ukrytych prezentów w postaci jajek, słodyczy i drobiazgów stanowi świetną zabawę, nie tylko dla dzieci, ale i dla dorosłych. Ponadto przyjęło się dekorować domy w świąteczne drzewka, na których wiesza się kolorowe jajka. Mniej popularne, ale wciąż praktykowany jest zwyczaj palenia ognisk i zbierania się przy nich w celu pożegnania zimy a przywitania wiosny.
W Austrii z kolei warto zwrócić uwagę na świąteczne menu. Tam na wielkanocnych stołach pojawiają się naleśniki, ciasteczka anyżowe oraz delikatna legumina z sosem truskawkowym.
 
Źródła tekstu: http://www.gazetawroclawska.pl/artykul/3406019,tradycje-i-zwyczaje-wielkanocne-obrzedy-o-ktorych-pamietamy-w-wielkanoc-sprawdz,id,t.html http://polki.pl/wielkanoc,jak-wyglada-wielkanoc-w-innych-krajach,10363970,artykul.html
Pisała: Kasia Dylewska

czwartek, 16 marca 2017

Pieśni patriotyczne


Pieśni patriotyczne, pieśni o ojczyźnie, modlitwy poetyckie w intencji i za ojczyznę rozumianą jako kraj ojczysty, ziemia rodzinna, kultura, język, religia, wspólnota “małych ojczyzn”.

Pieśni patriotyczne występują w różnych obiegach: oficjalno-uroczystym (ojczyzna – naród – państwo), szkolnym (umiłowany, piękny kraj, ziemia ojców, przestrzeń historyczno-kulturowa, dobro Polski i Polaków), rodzinnym (wiara ojców, droga ku niebu, ku “ojczyźnie niebieskiej”).

Pieśń patriotyczna to pieśń o własnym kraju często ku pokrzepieniu serc (np. gdy w kraju jest wojna). 

Najstarszą polską pieśnią patriotyczną (XIII w.) jest Bogurodzica, śpiewana przez rycerzy polskich przed bitwą pod Grunwaldem w roku 1410Dąbkami koło Nakła w roku 1431Wiłkomierzem w roku 1435Warną w roku 1444 i Chocimiem w roku 1621. Pieśń ta była hymnem dynastii Jagiellonów, a znaczenie hymnu utraciła w drugiej połowie XVI wieku.

Przykłady pieśni Patriotycznych:
Rota:
1. Nie rzucim ziemi skąd nasz ród,
nie damy pogrześć mowy.
Polski my naród, polski ród,
królewski szczep piastowy.
Nie damy by nas zgnębił wróg.
Tak nam dopomóż Bóg!
Tak nam dopomóż Bóg!

2. Do krwi ostatniej kropli z żył,
bronić będziemy ducha,
aż się rozpadnie w proch i w pył
krzyżacka zawierucha.
Twierdzą nam będzie każdy próg.
Tak nam dopomóż Bóg!
Tak nam dopomóż Bóg!

3. Nie będzie Niemiec pluł nam w twarz,
ni dzieci nam germanił.
Orężem stanie hufiec nasz,
duch będzie nam hetmanił.
Pójdziem, gdy zabrzmi złoty róg.
Tak nam dopomóż Bóg!
Tak nam dopomóż Bóg!

4. Nie  damy miana Polski zgnieść,
nie pudziem żywo w trumne
Ojczyzny honor i jej cześć,
podniesiem czoło dumne
Ziemie odzyska ojców wnuk
Tak nam dopomóż Bóg!
Tak nam dopomóż Bóg!



Boże coś Polskę:
Boże, coś Polskę przez tak liczne wieki
Otaczał blaskiem potęgi i chwały,
Coś ją osłaniał tarczą swej opieki
Od nieszczęść, które przygnębić ją miały,
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!
 
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!
 
Ty, któryś potem tknięty jej upadkiem
Wspierał walczących za najświętszą sprawę,
I chcąc świat cały mieć jej męstwa świadkiem
W nieszczęściach samych pomnażał jej sławę.
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!
 
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!
 
Wróć nowej Polsce świetność starożytną,
Użyźnij pola, spustoszałe łany,
Niech szczęście, pokój na nowo zakwitną,
Przestań nas karać, Boże zagniewany!
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!
 
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!
 
Gdy naród polski dzisiaj we łzach tonie,
Za naszych braci poległych błagamy,
By ich męczeństwa uwieńczone skronie
Nam do wolności otworzyły bramy.
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!
 
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!



Piechota:
1. Nie noszą lampasów lecz szary ich strój!
Nie noszą ni srebra, ni złota,
Lecz w szarym szeregu podąża na bój
Piechota, ta szara piechota,

Maszerują strzelcy maszerują
Karabiny błyszczą, szary strój,
A przed nimi drzewce salutują,
Bo za naszą Polskę idą w bój!

2. I idą, a w słońcu kołysze się stal,
Dziewczęta zerkają zza płota,
A oczy ich dumne utkwione są w dal,
Piechota, ta szara piechota.

Maszerują strzelcy maszerują...

3. Nie grają im surmy, nie huczy im róg,
A śmierć im pod stopy się miota,
Lecz w pierwszym szeregu podąża na bój
Piechota, ta szara piechota.

Maszerują strzelcy maszerują...

Posłuchaj



Warszawianka:
Oto dziś dzień krwi i chwały
Oby dniem wskrzeszenia był
W tęczę Franków Orzeł Biały
Patrząc lot swój w niebo wzbił
A nadzieją podniecany
Woła na nas z górnych stron :
Powstań Polsko, skrusz kajdany
Dziś Twój tryumf, albo zgon!
 
Hej, kto Polak na bagnety!
Żyj swobodo, Polsko Żyj!
Takim hasłem cnej podniety
Trąbo nasza wrogom grzmij
Trąbo nasza wrogom grzmij.
 
Grzmijcie bębny, ryczcie działa
Dalej dzieci w gęsty szyk
Wiedzie hufce wolność, chwała,
Tryumf błyska w ostrzu pik!
Leć nasz Orle w górnym pędzie,
Sławie, Polsce, światu służ!
Kto przeżyje wolnym będzie,
Kto umiera wolny już.
 
Hej, kto Polak na bagnety!
Żyj swobodo, Polsko Żyj!
Takim hasłem cnej podniety
Trąbo nasza wrogom grzmij
Trąbo nasza wrogom grzmij.
 
O, Francuzi! Czyż bez ceny
Rany nasze dla was są?
Z pod Marengo, Wagram, Jeny
Drezna, Lipska, Waterloo.
Świat was zdradzał, my dotrwali,
Śmierć czy tryumf, my gdzie wy!
Bracia! my wam krew dawali,
Dziś wy dla nas nic prócz łzy?
 
Hej, kto Polak na bagnety!
Żyj swobodo, Polsko Żyj!
Takim hasłem cnej podniety
Trąbo nasza wrogom grzmij
Trąbo nasza wrogom grzmij.


Pisała: Kasia Dylewska

Źródło: wikipedia, WIEM darmowa encyklopedia
Wystąpił błąd w tym gadżecie.